خواص غذایی و درمانی اسفناج Spinach
نام علمی Spinacia oleracea


كلیات گیاه شناسی
اسفناج گیاه بومی ایران است و از اوائل قرن اول میلادی کم کم به نقاط دیگر دنیا راه یافت . بطوریکه در تاریخ مسطور است اسفناج در قرن هفتم در چین و در قرن دوازدهم در اسپانیا کشت میشده است .
کشت اسفناج در سال 1806 در آمریکا شروع شد .
اسفناج گیاهی است یکساله درای ساقه ای راست به ارتفاع نیم متر که برگهای آن پخن و نرم مثلثی شکل برنگ سبز می باشد . اسفناج نسبت به سرمای زمستان مقاوم است .
دو نوع اسفناج وجود دارد که بنام پائیزه و بهاره نامیده می شود . اسفناج بهاره در فصل بهار کاشته می شود و به اسفناج انگلیسی معروف است . نوع پائیزه آن که به خاک بسیار غنی احتیاج دارد در پائیز کاشته می شود . گلهای اD3فناج برنگ سبز کمرنگ می باشد .
اسفناج چون درای مواد غذایی فراوانی است کشت آن امروز در تمام نقاط دنیا معمول است .

تركیبات شیمیایی

اسفناج از نظر داشتن ویتامین B3 بسیار غنی است و بنابراین داروی مهمی برای برطرف كردن بیماری پلاگر است .( پلاگر یک نوع بیماری است که بعلت کمبود ویتامین B3 در بدن تولید می شود و نشانه های ضعف بدن ، تشنج ، اختلال در دستگاه هاضمه و بوجود آمدن لکه های قرمز روی بدن است .)
ضمنا در اسفناج مقدر زیادی آهن ، ید ، لسیتین ، کلروفیل ، کاروتن ، اسید اگزالیک و اسید ارسنیک وجود دارد.

در صد گرم اسفناج خام مورد زیر موجود است :

خواص داروئی

برگ اسفناج از نظر طب قدیم ایران كمی سرد و تر است و برخی عقیده دارند كه متعادل است یعنی نه سرد است و نه گرم .
1) برگ اسفناج منبع غنی ویتامین A ، B3 ، C و آهن و پتاسیم می باشد .
2) بدن را قلیایی می كند .
3) خنك كننده است و برای پائین آوردن تب مفید است .
4) ورم روده كوچك را رفع می كند .
5)برای ورم ریه مفید است .
6)ملین است و یبوست را برطرف می كند .
7)برای لاغر شدن و وزن كم كردن مفید است .
8) اسفناج بدلیل داشتن ماده ای بنام اسپیناسین هضم غذا را تسریع می كند . این ماده باعث تحریك معده و ازدیاد ترشحات آن می شود .
9) خوردن اسفناج در رفع تشنگی موثر است .
10)برای از بین بردن ورم و درد گلو مفید است .
11) برای رفع سرفه های خشك برگ اسفناج را با حو پوست كنده و روغن بادام بپزید و بخورید .
12)آش اسفناج با گشنیز برای سردردهایی كه ناشی از سوء هاضمه و §ختلال دستگاه گوارشی است مفید می باشد .
13)اگر آش اسفناج را ب آب لیمو و سماق و یا آب غوره بخورید سردردهای ناشی از اختلال كیسه صفرا را برطرف می كند .
14) خوردن اسفناج از سطان جلوگیری می كند مخصوصا دس افرادی كه به مصرف الكل و سیگار دست دارند .
15)حقیقات دانشمندان نشان داده است كه اسفناج در پیشگیری سرطان روده بزرگ ، معده ، پروستات ،‌حنجره و رحم موثر است .
16)اسفناج كلسترول خون را پائین می آورد .
17)بهترین دارو برای كسانی است كه مبتلا به كم خونی هستند .
18) اسفناج مانند جارو روده بزرگ را تمیز می كند .
19)ترشحات لوزالمعده را افزایش می دهد .
20)اسفناح سبزی مفید برای تقویت اعصاب است .
21)اسفناج پته برای رفع بیماری آسم و گرفتگی صدا بسیار موثر است .
22)رماتیسم و نقرس را درمان می كند .
23)برای زیاد كردن شیر در مادران شیر ده موثر است .
24) سابقا نوعی شربت از اسفناج تهیه شد كه در معالجه خونریزیها و كم خونی از آن استفاده می كردند .
25) تخم اسفناج ملین و خنك كننده است .
26)تخم اسفناج برای برطرف كردن ورم كبد و یرقان مفید است .
27)اسفناج تعداد گلبولهای قرمز خون را افزایش می دهد .
28) اسفناج چون دارای كلروفیل است عضلات روده را تحریك كرده و تخلیه مدفوع را آسان می كند .
29) اگر كسی مبتلا به حبس البول یعنی بند آمدن ادرار است می تواند با مخلوط نصف فنجان آب اسفناج این ناراحتی را درمان كند . با همان مقدر روغن بادام یا روغن زیتون مخلوط كرده و باو بدهید .
30)اسفناج را در سالاد خود بریزید و میل كنید .

مضرات

اسفناج بعلت داشتن اگزالات برای بیماران مبتلا به ورم مفاصل و سنگهای كلیه و مثانه مناسب نیست ضمنا آنهائیكه سرد مزاج هستند باید اسفناج را با ادویه گرم نظیر زنجبیل و هل میل نمایند .